Overstay คืออะไร และเป็นความผิดของใคร
เมื่อคนต่างด้าวเดินทางเข้าประเทศไทยอย่างถูกต้อง แต่ต่อมาปล่อยให้วีซ่าหรือระยะเวลาที่ได้รับอนุญาตให้อยู่หมดอายุลง โดยไม่เดินทางออกและไม่ยื่นขออยู่ต่อ ในทางกฎหมายเรียกว่าการอยู่เกินกำหนดอนุญาต หรือ Overstay ตัวอย่างที่พบบ่อยคือได้รับอนุญาตให้อยู่ 30 วัน หรือ 60 วัน แต่เมื่อครบกำหนดกลับไม่ได้ดำเนินการใดๆ
ผู้ที่ต้องรับผิดในข้อหานี้คือตัวคนต่างด้าวผู้ถือเอกสารเดินทางรายนั้นเอง เพราะเป็นผู้ได้รับอนุญาตให้อยู่ตามระยะเวลาที่ระบุไว้ในวีซ่า ส่วนเจ้าของบ้าน เจ้าของห้องเช่า ผู้ให้เช่า หรือนายจ้างที่จัดที่พักให้ ไม่ได้ตกเป็นผู้ร่วมกระทำผิดในข้อหา Overstay เพียงเพราะให้ที่พักอาศัย
แล้วเจ้าของบ้านหรือนายจ้างจะมีความผิดในกรณีใด
สิ่งที่เจ้าของบ้าน ผู้ครอบครองที่พัก หรือนายจ้างที่ให้ลูกจ้างต่างด้าวพักอาศัยต้องระวัง คือหน้าที่แจ้งการรับคนต่างด้าวเข้าพักอาศัยต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ที่เรียกกันทั่วไปว่าการแจ้ง ตม.30 หรือ TM.30 หากไม่แจ้งตามกำหนดก็อาจมีความผิดในส่วนนี้ได้ ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับความผิดฐาน Overstay ของตัวลูกจ้าง
อีกจุดที่มักเข้าใจผิดคือความหมายของคำว่าคนต่างด้าว ตามกฎหมายไทยคำนี้หมายถึงบุคคลทุกสัญชาติที่ไม่มีสัญชาติไทย ไม่ได้จำกัดเฉพาะแรงงานจากประเทศเพื่อนบ้านเท่านั้น แต่รวมถึงชาวต่างชาติทุกประเทศ ไม่ว่าจะเป็นนักท่องเที่ยว นักเรียน นักลงทุน หรือพนักงานบริษัท ดังนั้นหน้าที่แจ้งที่พักจึงครอบคลุมผู้เข้าพักต่างด้าวทุกกลุ่ม
เจ้าของห้องเช่าหรือนายจ้างรับผิดหรือไม่ในแต่ละสถานการณ์
เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้น ลองเทียบสองสถานการณ์ที่พบบ่อย ซึ่งแยกความแตกต่างระหว่างการแจ้ง ตม.30 กับความผิดฐาน Overstay ได้อย่างชัดเจน
- กรณีที่ 1 ผู้เช่าหรือลูกจ้างต่างด้าวเข้าพักอย่างถูกต้องและเจ้าของที่พักแจ้ง ตม.30 เรียบร้อยแล้ว ต่อมาผู้เช่าปล่อยให้วีซ่าหมดอายุ กรณีนี้ผู้เช่าเป็นผู้รับผิดในข้อหา Overstay ส่วนเจ้าของที่พักไม่ต้องรับผิดร่วม
- กรณีที่ 2 ผู้เช่าหรือลูกจ้างต่างด้าวยังอยู่อย่างถูกต้องตามกฎหมาย แต่เจ้าของที่พักไม่ได้แจ้ง ตม.30 กรณีนี้ยังไม่มีข้อหา Overstay เกิดขึ้นกับผู้เช่า แต่เจ้าของที่พักเองอาจมีความผิดเรื่องไม่แจ้งการรับคนต่างด้าวเข้าพักอาศัย
นายจ้างควรทำอย่างไรเพื่อป้องกันปัญหาวีซ่าขาดของลูกจ้าง
แม้ Overstay จะเป็นความผิดเฉพาะตัวของลูกจ้าง แต่ในทางปฏิบัตินายจ้างย่อมได้รับผลกระทบตามไปด้วย ทั้งเรื่องกำลังคนที่หายไปและความยุ่งยากในการดำเนินการเอกสารภายหลัง การวางระบบติดตามเอกสารของลูกจ้างต่างด้าวไว้ล่วงหน้าจึงช่วยลดความเสี่ยงได้มาก
- ติดตามวันหมดอายุของวีซ่าและใบอนุญาตทำงานของลูกจ้างทุกคน และเริ่มดำเนินการต่ออายุก่อนถึงกำหนด ไม่รอจนวันสุดท้าย
- หากจัดที่พักให้ลูกจ้างต่างด้าวเอง อย่าลืมแจ้ง ตม.30 ให้ครบถ้วนตามกำหนด เพื่อไม่ให้ตกเป็นผู้มีความผิดในส่วนของผู้ให้ที่พัก
- เก็บสำเนาหนังสือเดินทาง วีซ่า และใบอนุญาตทำงานของลูกจ้างไว้ให้เป็นระบบ เพื่อให้ตรวจสอบสถานะได้ทันทีเมื่อจำเป็น
- หากไม่แน่ใจในขั้นตอนหรือเงื่อนไขของแต่ละกรณี ควรปรึกษาผู้ที่ชำนาญด้านเอกสารแรงงานต่างด้าวก่อนดำเนินการ
ดูแลเอกสารแรงงานต่างด้าวให้ถูกต้อง กับ ฟาสท์ แอนด์ อีซี่
ฟาสท์ แอนด์ อีซี่ เป็นบริษัทนำคนต่างด้าวมาทำงานในประเทศ ใบอนุญาตเลขที่ 0002/59 วางหลักประกัน 5 ล้านบาทกับกระทรวงแรงงาน และมีประสบการณ์ดูแลงานเอกสารแรงงานต่างด้าวมากว่า 10 ปี เราช่วยนายจ้างจัดการตั้งแต่การนำเข้าแรงงาน MOU ต่อใบอนุญาตทำงาน รายงานตัว 90 วัน ไปจนถึงการเปลี่ยนนายจ้างและแจ้งออก ครบทุกขั้นตอน
หากกังวลว่าลูกจ้างวีซ่าใกล้ขาด หรือไม่แน่ใจว่าต้องแจ้งเอกสารอะไรบ้าง ปรึกษาทีมงานของเราได้ฟรีก่อนตัดสินใจ ทาง LINE @fastandeasy หรือโทร 065-052-5561 เราช่วยตรวจสอบและวางแผนเอกสารให้ถูกต้องตั้งแต่ต้น เพื่อให้ธุรกิจของคุณเดินหน้าได้อย่างสบายใจ